ลูกมีพัฒนาการช้าหรือไม่? พ่อแม่สังเกตได้จากสัญญาณเหล่านี้
Tagพัฒนาการช้าในเด็ก,บกพร่องทางด้านพัฒนาการ| Created
พัฒนาการในเด็ก คือ เรื่องของความเปลี่ยนแปลงความสามารถในการทำหน้าที่ในเรื่องวุฒิภาวะของอวัยวะและระบบต่างๆ รวมถึงตัวบุคคลที่สามารถทำสิ่งที่ยาก ซับซ้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งพ่อแม่ควรหมั่นสังเกตสัญญาณเตือน...ว่าลูกมีพัฒนาการที่ล่าช้ากว่าเพื่อนๆ วัยเดียวกันหรือไม่ เพราะหากปล่อยไว้นานๆ ไม่รีบรักษาจะส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในอนาคตของเด็กได้
พัฒนาการของมนุษย์..แบ่งออกเป็น 5 ด้าน
- พัฒนาการด้านร่างกาย คือ ความสามารถของร่างกายในการทรงตัว เคลื่อนไหว เคลื่อนที่โดยการใช้กล้ามเนื้อมัดใหญ่ ประสาทสัมผัสต่างๆ รวมถึงการใช้ตาและมือประสานกันในการทำกิจกรรมต่างๆ
- พัฒนาการด้านสติปัญญา คือความสามารถในการเรียนรู้ เข้าใจความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ เหตุผล ความคิดวิเคราะห์และสังเคราะห์ รวมถึงความสามารถในการแก้ไขปัญหา
- พัฒนาการด้านจิตใจและอารมณ์ คือความสามารถในด้านความรู้สึกและการแสดงออกทางอารมณ์ แยกแยะและควบคุมอารมณ์ได้อย่างเหมาะสมเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ต่างๆ
- พัฒนาการด้านสังคม คือความสามารถในการสร้างสัมพันธภาพกับผู้อื่น มีทักษะการปรับตัวในสังคม มีความรับผิดชอบ ร่วมมือกับผู้อื่น และมีความเป็นของตัวเอง การช่วยเหลือตัวเองในชีวิตประจำวัน การปฏิบัติตัวให้เหมาะสมกับกาลเทศะ มีมารยาท และระเบียบวินัย
- พัฒนาการด้านจิตวิญญาณ คือการเปลี่ยนแปลงความสามารถในการรู้จักคุณค่าของชีวิตของตนเอง มีกำลังใจในการควบคุมตนเองให้เลือกดำรงชีวิตในทางที่ชอบที่ควรและสร้างสรรค์ นำมาสู่การรู้จักคุณค่าชีวิตของคนอื่นๆ ความรู้สึกผิดชอบชั่วดี และพัฒนาการด้านคุณธรรม ซึ่งนำไปสู่เป้าหมายสูงสุดของชีวิตที่ดีงาม
*เด็กที่มีความบกพร่องทางพัฒนาการ คือเด็กที่มีพัฒนาการล่าช้ากว่าเด็กปกติในวัยเดียวกัน โดยอาจพบเพียงด้านใดด้านหนึ่ง หรือหลายด้านก็ได้
สาเหตุของการบกพร่องทางด้านพัฒนาการ
- ความผิดปกติทางพันธุกรรม เช่น กลุ่มอาการดาวน์ กลุ่มอาการโครโมโซมเอกซ์เปราะ กลุ่มอาการพราเดอร์ วิลลี่ กลุ่มอาการแองเจลแมน เป็นต้น
- ความผิดปกติทางระบบประสาทส่วนกลาง
- การติดเชื้อ เช่น การติดเชื้อหัดเยอรมัน การติดเชื้อเอชไอวี เยื่อหุ้มสมองอักเสบ เป็นต้น
- การได้รับสารพิษ เช่น fetal alcohol syndrome พิษจากตะกั่ว เป็นต้น
- ความผิดปกติ และภาวะแทรกซ้อนในการคลอด เช่น ภาวะขาดออกซิเจน บิลลิรูบินในเลือดสูง คลอดก่อนกำหนด น้ำหนักแรกเกิดน้อย เป็นต้น
- ความผิดปกติเกี่ยวกับเมตาบอลิซึม เช่น ภาวะพร่องไทรอยฮอร์โมน เป็นต้น
- ขาดสารอาหาร เช่น ธาตุเหล็ก
- การเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสม ขาดการกระตุ้นพัฒนาการ
- ไม่ทราบสาเหตุ
ลูกพัฒนาการล่าช้า...พ่อแม่สังเกตได้
- ด้านภาษา
- เมื่ออายุ 15 เดือน...เด็กไม่พูดคำที่มีความหมาย
- เมื่ออายุ 2 ปี...พูดคำศัพท์ได้น้อยกว่า 50 คำ ไม่พูดคำที่มีความหมายติดกันสองคำ และไม่สามารถทำตามคำสั่งง่ายๆได้
- เมื่ออายุ 3 ปี...ยังไม่พูดเป็นประโยค
- เมื่ออายุ 4 ปี...ไม่เล่าเรื่อง หรือไม่สามารถพูดให้ผู้อื่นเข้าใจได้เกินร้อยละ 25
- ด้านกล้ามเนื้อ
- เมื่ออายุ 6 เดือน...ไม่สามารถเปลี่ยนมือถือของได้
- เมื่ออายุ 9 เดือน...ไม่สามารถนั่งได้มั่นคง พลิกคว่ำไม่ได้
- เมื่ออายุ 1 ปี...ไม่สามารถยืนหรือลงน้ำหนักที่ขา 2 ข้างได้
- เมื่ออายุ 1 ปี 6 เดือน...ไม่สามารถเดินเองได้
- เมื่ออายุ 2 ปี...ไม่สามารถทรงตัวในท่ายืนได้ดี
- ด้านสังคมและอารมณ์
- เมื่ออายุ 2 เดือน...ยังไม่จ้องหน้า
- เมื่ออายุ 4 เดือน...ยังไม่ยิ้ม
- เมื่ออายุ 6 เดือน...ไม่ยิ้มไม่หัวเราะ ไม่แสดงปฏิกิริยาโต้ตอบ
- เมื่ออายุ 1 ปี...ไม่มองตามเมื่อผู้ดูแลชี้ชวน
- เมื่ออายุ 15 เดือน...ไม่ชี้ชวนแสดงความสนใจ
- เมื่ออายุ 1 ปีครึ่ง...ไม่ชี้เพื่อสื่อสารให้ผู้อื่นสนใจ
- เมื่ออายุ 2 ปี...ไม่สบตา ไม่เลียนแบบคำพูดหรือท่าทางของผู้เลี้ยงดู
- เมื่ออายุ 3 ปี...ไม่เล่นสมมติ ไม่สนใจเล่นกับผู้อื่น ไม่เข้าใจหรือตอบสนองต่อการแสดงอารมณ์ของผู้อื่นอย่างเหมาะสม
หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตว่าลูกมีพัฒนาการล่าช้า ควรพาลูกมาพบแพทย์ เพื่อทำการตรวจคัดกรองและประเมินพัฒนาการด้วยเครื่องมือที่เป็นมาตรฐาน หาสาเหตุ รวมถึงอาจส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น การส่งตรวจทางพันธุกรรม การตรวจระดับไทรอยด์ฮอร์โมน การถ่ายภาพสมอง ตรวจการมองเห็นหรือการได้ยิน เป็นต้น เพื่อจะได้รักษาให้ตรงกับสาเหตุ ร่วมกับการกระตุ้นพัฒนาการโดยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
บทความโดย
พญ.ณิชา ลิ้มตระกูล
กุมารแพทย์ด้านพฤติกรรมและพัฒนาการ
ศูนย์สุขภาพเด็ก โรงพยาบาลพญาไท 2
โทร 02 617-2444 ต่อ 3219-3220
=======================================
ปรึกษาปัญหาสมาธิ
สั้น/แอลดี
หรือ สั่งซื้อ อเลอไทด์
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น