อเลอไทด์>ศูนย์รวบรวมข้อมูลเด็กสมาธิสั้น

ลูกเรียนแย่ พ่อแม่ช่วยได้

ช่วงปิดเทอมที่ผ่านมา ผลการสอบของบุตรหลาน ถึงมือผู้ปกครอง และ พ่อแม่เรียบร้อยแล้วใช่มั้ยคะ ผลการเรียนของบุตรหลาน สะท้อนภาพปัญหาการเรียนได้เป็นอย่างดี เรียนดี หรือเรียนไม่ดี สมความคาดหมาย หรือไม่เพียงใด หากผลการเรียนออกมาดี พ่อแม่ก็จะมีความภูมิใจในตัวบุตรหลาน จริงมั้ยคะ หากผลการเรียนไม่ดี ตัวเด็กเองก็จะขาดความมั่นใจส่งผลในอนาคต ซึ่งพ่อแม่ สามารถหาทางแก้ไขได้ค่ะ

ข้อมูลจากโครงการเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน ของภาควิชาพยาบาลศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี เมื่อวันที่ 25 มีนาคม2548 แนะนำว่า “ลูกเรียนแย่ พ่อแม่ช่วยได้” ซึ่งเป็นเรื่องถูกต้อง เรื่องนี้ น่าสนใจและจำเป็นที่พ่อแม่จะต้องหาทางปรับปรุงแก้ไข และ เข้าช่วยเหลือนะคะ

ปัญหาการเรียนเป็นปัญหาที่พ่อแม่มักกังวล และ เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ต้องพาเด็กมาปรึกษาแพทย์ หรือกุมารแพทย์ ส่วนมากคุณครูเป็นคนแนะนำให้พ่อแม่พามา ปัญหาที่พบอาจมีได้ตั้งแต่เรียนไม่ดี ไม่สนใจเรียนชอบแหย่เพื่อน ส่งงานไม่ทัน โดดเรียน หรืออ่านช้า ไม่ชอบจดงานและผลสุดท้ายคือ สอบไม่ผ่าน หรือติด “ร” พ่อแม่ส่วนใหญ่เข้าใจว่าลูกเป็นโรคสมาธิสั้น ร่วมกับเกียจคร้าน แต่ในความเป็นจริงแล้วปัญหาต่าง ๆ ที่พบมีสาเหตุได้หลายประการค่ะ

1. ปัจจัยจากตัวเด็กเอง คือ

1.1 ระดับสติปัญญา (IQ) ซึ่งส่วนหนึ่งถูกกำหนดจากพันธุกรรมของพ่อแม่ ภาวะโภชนาการในวัยเด็กและภาวะความเจ็บป่วยหรือโรคประจำตัว เช่น ถ้าเด็กป่วยเป็นโรคลมชัก คลอดก่อนกำหนด พัฒนาการ ล่าช้า ป่วยบ่อยจนไม่สามารถไปเรียนตามปกติได้ อาจเป็นสาเหตุทำให้เด็กมีสติปัญญาต่ำกว่าเกณฑ์ ตั้งแต่ปัญญาทึบถึงปัญญาอ่อน จนมีปัญหาการเรียนตามมาได้

1.2 ทักษะในการเรียนรู้ เช่น ทักษะในการอ่าน การเขียน ปัจจุบันพบว่า มีเด็กวัยเรียนจำนวนร้อยละ4-6มีความบกพร่องในทักษะการอ่าน การ เขียน หรือการคำนวณ อย่างใดอย่างหนึ่ง ถึงแม้เด็กเหล่านี้จะมีระดับสติปัญญาปกติ หรือใกล้เคียงปกติก็ตาม แต่เด็กกลุ่มนี้มักถูกคุณครูหรือพ่อแม่เหมารวมว่าเป็นเด็กไม่ฉลาด จะเห็นชัดตอนอยู่ระดับประถมศึกษาเด็กมักอ่านช้า หรืออ่านไม่ออก เขียนหนังสือไม่ได้ คะแนนวิชาภาษาไทยตก หรือได้เกรด 1 ในขณะที่วิชาอื่น ๆ อาจทำได้ดี

1.3 ปัญหาสมาธิสั้น ประกอบด้วย อาการซน อยู่ไม่นิ่ง หุนหันพลันแล่น และ อาการขาดสมาธิ ในปัจจุบันพบว่าเด็กที่ขาดสมาธิส่วนมาก เกิดจากการขาดวินัย และ ขาดการ ฝึกฝนมากกว่าที่จะเป็นโรคซนสมาธิสั้น

1.4 ปัญหาทางด้านจิตใจ อารมณ์ และ พฤติกรรม เช่น เป็นคนชอบวิตกกังวล มีปัญหาการปรับตัว มีเพื่อนน้อย หรือเป็นเด็กที่ขาดวินัย ขาดความรับผิดชอบทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน อาจทำให้เด็กขาดแรงจูงใจในการเรียน และทำให้ไม่อยากไปโรงเรียน เพราะไม่ชอบอยู่ในกฎระเบียบ

2. ปัจจัยด้านครอบครัวและการเลี้ยงดู ในสังคมปัจจุบัน

ทุกครอบครัวต้องการให้ลูกหลานเป็นเด็กดี เก่ง และ ประสบความสำเร็จในชีวิต และมีผู้ปกครองจำนวนไม่น้อยที่มีความคาดหวังสูงกว่าระดับความสามารถที่แท้จริงของเด็ก บังคับเคี่ยวเข็ญเด็กมากจนเกินไปทำให้เด็กเบื่อหน่ายและท้อ

นอกจากนี้พ่อแม่ ควรสร้างแรงจูงใจในการเรียน และช่วยให้เด็กภาคภูมิใจในศักยภาพของตนเองที่มีอยู่ ไม่ใช่ด้านการเรียนเพียงอย่างเดียว และ สิ่งที่พ่อแม่ควรทราบคือ เด็กจะประสบความสำเร็จได้นั้น ต้องอาศัยความเพียรพยายามและความอดทน ซึ่งจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อ เด็กเหล่านี้ต้องมีวินัยในตนเอง โดยได้รับการอบรมสั่งสอนและฝึกฝนมาอย่างสม่ำเสมอด้วยความรักและความเข้าใจ เป็นระยะเวลานานพอสมควร

ดังนั่น พ่อแม่ผู้ปกครองควรฝึกฝนให้เด็กมีทักษะที่จำเป็น เตรียมพร้อมในการเรียน และ ไม่ตามใจเด็กจนเกินไป มีเวลาอยู่ด้วยกันหรือปรึกษาหารือกันตามสมควร ทำให้ เด็กไม่หันไป เล่นเกม เล่นอินเทอร์เน็ต มากจนเกินไป ฝึกให้เด็กรู้จักแบ่งเวลา เมื่อพ่อแม่มีทักษะที่ดีในการจัดการกับปัญหา เมื่อเด็กเข้าสู่ระบบการศึกษา ซึ่งต้องอาศัยความรับผิดชอบอย่างมาก จะทำให้เด็กไม่เกิดปัญหาการเรียนตามมา

3. ปัจจัยด้านโรงเรียน และระบบการศึกษา

เนื่องจากระบบการศึกษาที่เปลี่ยนแปลงบ่อย และยังมีความต่างของมาตรฐานการเรียนการสอนของเอกชนและรัฐบาลอยู่อย่างมาก คุณครูบางโรงเรียน ยังใช้ระบบบังคับ เข้มงวด ลงโทษรุนแรง หรือ มุ่งเน้นเนื้อหาการท่องจำมากกว่าที่จะฝึกฝนให้เด็กรู้จักคิด รู้จักแก้ปัญหา ทำให้เด็กขาดทักษะในการเรียนรู้และเบื่อหน่ายสับสน และไม่เห็นความสำคัญของการศึกษา

แนวทางการช่วยเหลือและบทบาทของครอบครัว

1. พ่อแม่ต้องเข้าใจและยอมรับในปัญหาที่เกิดขึ้น ลดการตำหนิติเตียน ไม่ดูถูกและสนับสนุนให้ เด็กได้มีโอกาสพูดหรือเล่าปัญหาของตนเองบ้าง

2. ถ้าพบว่าลูกเริ่มมีปัญหาด้านการศึกษา ควรรีบพามาปรึกษาแต่เนิ่น ๆ โดยอธิบายให้เด็กเข้าใจถึงความห่วงใยและความจำเป็นในการมาพบแพทย์ เพื่อ ช่วยให้ลูกมีความสุขในการเรียนมากขึ้น

3.พ่อแม่ควรช่วยกันสร้างบรรยากาศที่ดีในครอบครัว พูดคุยกันด้วยเหตุผลและเป็นตัวอย่างที่ดี ในเรื่องความรับผิดชอบ เช่น

ก. พ่อแม่ต้องพยายามควบคุมอารมณ์ตนเอง และไม่ตำหนิหรือลงโทษรุนแรงเมื่อเด็กทำผิด

ข. การแบ่งหน้าที่การทำงานในบ้าน ควรให้เด็กได้ฝึกรับผิดชอบงานบ้านตามความเหมาะสม และ ชมเชยเมื่อเด็กทำได้ดี เช่น เก็บที่นอน ล้างจาน ช่วงเย็นเด็กควรทำอะไรบ้าง การทำการบ้าน เล่นอิสระ อาบน้ำกินข้าว ดูทีวี และ ควรเข้านอนไม่เกินกี่ทุ่ม ควรมีการตกลงกันระหว่างเด็กและผู้ปกครอง ถือเป็นการฝึกวินัยเบื้องต้น จะสำเร็จหรือไม่อยู่ที่ว่า พ่อแม่ต้องช่วยกัน เฝ้าติดตามผลและปฏิบัติกับลูกอย่างต่อเนื่องและจริงจัง จนลูกทำกิจกรรมต่าง ๆ จนเป็นนิสัย

ค. พ่อแม่ควรช่วยกันมองหาจุดเด่นหรือข้อดีในตัวลูก และคอยชื่นชมส่งเสริมให้ทำอย่างต่อเนื่อง เป็นการสร้างความมั่นใจในตัวเองให้กับเด็ก เช่น นิสัยดีมีน้ำใจ เล่นกีฬาเก่ง วาดรูปเก่ง กล้าแสดงออก เป็นต้น ในเวลาเดียวกันหากลูกมีจุดอ่อนบางด้าน เช่น เรียนไม่เก่ง หรือมีปัญหาด้านการปรับตัวกับเพื่อน ๆ พ่อแม่ต้องเข้าใจยอมรับ คอยให้กำลังใจและคอยช่วยเหลือ เช่น ทบทวนบทเรียน พูดคุยกับลูกบ่อย ๆ หาคุณครูที่เข้าใจสอนเสริมให้ ให้ลูกมีโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมเสริมสร้างทักษะชีวิต

ง. มีเวลาทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างสมาชิกในครอบครัว เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีและช่วยให้พ่อแม่ได้ติดตามการเปลี่ยนแปลงของลูก ๆ พ่อแม่ควรยอมรับการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการตามวัยของลูก โดยเฉพาะวัยรุ่นที่ต้องการความเป็นอิสระ ต้องการความไว้วางใจจากพ่อแม่ ดังนั้นเวลามีปัญหาอะไรเกิดขึ้น ควรรับฟังอธิบายจากลูกก่อน ที่จะปรักปรำหรือลงโทษ จะช่วยให้เด็กรู้สึกดีกับพ่อแม่

4. พ่อแม่และคุณครูควรช่วยเหลือและร่วมมือกันประคับประคองเด็กให้มีโอกาสเรียนรู้ได้เต็มตามศักยภาพ และ ยอมรับว่าเด็กแต่ละคนมีความสามารถและความถนัดแตกต่างกัน ดังนั้นไม่ต้องเก่งเหมือนกัน

5. คุณครูต้องมีความรู้และทักษะในการช่วยเหลือเด็กที่มีความต้องการพิเศษ เช่น ให้งานและติดตามประเมินตามระดับความสามารถ หรือการให้ เด็กสมาธิสั้น มานั่งหน้าห้อง เรียกให้ตอบบ่อย ๆ ติดตามดูแลเด็กที่ช้ามากเป็นพิเศษ ถ้ามีปัญหาที่ยุ่งยาก ก็สามารถขอคำปรึกษาจากแพทย์หรือกุมารแพทย์ได้

================